Overzicht
De gemeente Amsterdam had langdurige plannen om een nieuwe luchthaven te bouwen op de zuidelijke rand van de stad, maar deze werden niet uitgevoerd. Tegenwoordig zijn er nog steeds overwegingen om de zuidoosthoek van Amsterdam als nieuw ‘centrum’ in te richten. Dit is echter meer een https://holland-casino-zandvoort.nl/ idee dan dat het realiteit wordt en we gaan kijken of dit ook voor de rest van Zandvoort zal gelden.
De geschiedenis van Holland Zandvoort
Holland Zandvoort, oftewel HZV, is een stadsvernieuwingsproject in opmars. De eerste initiatieven verschenen begin jaren ’80 als vooruitstrevend en creatief beleid. Vanwege de politiek onzekerheid bleek echter niet veel uitvoering te gebeuren tot circa 2010 toen het project officieel werd gelanceerd.
Op dat moment was er al een breed bereikte consensus over de noodzaak om Zandvoort en haar voorsteden weer als stadsdeel (en daarmee ook met meer invloed) aan te merken. Dat bleek echter niet voldoende en vanaf 2010 is het project opgestart met een doorstart, dit keer gericht naar de economische kansen die in Zandvoort liggen. Met name de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen werd daarbij gezien als de sleutel om grotere winst te halen.
Hoe het werkt
Voor ons project is een vormgevingsplan opgesteld dat duidelijk definieert wat een ‘Holland Zandvoort’ betekent. Hiervan gaan we in detail nader inzien. Om te beginnen geldt de volgende definitie:
De zuidoosthoek van Amsterdam (en het omringende gebied) wordt opengesteld voor nieuw economisch beleid dat niet alleen gericht is op bestaande bedrijventerreinen maar ook op nieuwe, stedelijke invulling. Het project moet bijdragen aan de herinrichting en versterking van deze regio en haar mogelijke potentie inzake duurzaamheid en innovatie.
Deze beleidslijn is gebaseerd op het onderzoek dat eerder al werd uitgevoerd naar stedelijk ontwikkelingsprojecten met de bedoeling om Zandvoort en omstreken economisch te versterken. Er zijn twee doelen geformuleerd:
- Zandvoorts herwaardering : Hierbij wil men duidelijk stellen dat het gebied aantrekkelijk is als stadsdeel (en daarmee ook met meer invloed). Daarnaast willen we ervoor zorgen dat bedrijven en inwoners een sterke band voelen tussen hun woon- of werkveld.
- Investeringsversterking : Hiertoe wil men investeren in de herinrichting van bestaande bebouwing, het bouwen van nieuwe gebieden voor woningen, bedrijfsruimte en ontwikkelde open ruimtes.
Types of variaties
In principe wordt gekeken naar drie belangrijkste onderdelen waarop de opgave zou moeten zijn gericht:
- Economische stedelijke vernieuwing : Dit houdt in dat het project zal focussen op bedrijventerreinen, nieuwe woningbouw en de verbreding van openbare ruimtes met recreatief karakter.
- Beleid tot versterking : Hiertoe wordt er gezocht naar manieren om duurzaamheidsbevordering inzake transport (bijvoorbeeld het terugdringen van autoverkeer) en milieu te faciliteren, alsmede de ontwikkeling en financierbaarheid van initiatieven die deze kwaliteiten stimuleren.
- Ruimte tot verdieping : Dit betekent dat er niet alleen voor bedrijfsmatige, woningbouw-gerelateerde of infrastructuur-invulling is opgetreden maar ook de ‘gezichtsruimtes’ van Zandvoort worden gestalte gegeven door (her)ontwikkelingen. Dit sluit in dat er eveneens zorgdragen en beleggen aanzienlijk wordt om het grotere beeld te vormen.
De juridische en regionale context
Met name de aanpak van de stedelijke vernieuwing is een punt waarover reikhalzend naar antwoorden word gezocht. Zo zijn er vraagtekens bij ‘nieuwe zaken’ die worden bedoelt met invulling in het voorstadsgebied Zandvoort, dat als een uitvalsbasis van Amsterdam fungeert.
De gemeentelijke wethouders en burgemeester stellen dit niettemin in hun beleidsdocumenten expliciet. Eén zaak is duidelijk: er moet gewoon geld beschikbaar worden gesteld om dit alles te realiseren, al was het maar voor de startfase.
Het onderscheid tussen gratis speelruimte en live play
Door op 24 september een openbare vergadering gehouden met alle partijen waarbij getoetst werd naar bevoegde bestuurlijke lijnen is deze stap gezien als besluitend. Zo hebben de geïnteresseerde overheden in oktober een advies van het ministerie van OCW en B&W ontvangen om tot implementatie te overgaan, zoals voorzien door de wetgever.
Voordelen en beperkingen
Om deze verandering door te voeren zijn diverse stappen ondernomen. Zo is er van meet af aan duidelijk geworden dat de inzet van maatschappelijke initiatieven veelal gefinancierd wordt via specifieke projectsubsidies en daardoor moeilijk opwaartse verbreding mogelijk maken.
Het heeft eveneens het effect gehad dat niet iedereen deze uitgave of de noodzaak om hiertoe te overgaan zomaar accepteerde, met name gezien de politieke instelling van Zandvoort die menig onderzoeker had geïnformeerd. De redenering was er in elk geval dat bestaande woon- en winkelfunctionaliteiten door de toetredende economische ontwikkelingen (en daarmee gepaard gaande herinrichtingsplannen) zouden kunnen schrompelen.
Gemeenschappelijke misvattingen
Het vertrouwen in het project is om onduidelijke redenen steeds verder afgenomen. Een vraag die hierbij steekt betreft de rol van woningcorporaties, een ander punt waarover menig zitplaats voor en tegenkantingen bezwaar voerde.
Ook valt op te merken dat overheden hun initiatieven niet voldoende durven aangaan. Een concrete reden hiervoor was de reikwijdte van projecten, wat soms bestreden wordt als ‘een soort onzin’, omdat het in principe moet ressorteren onder centraal beleid.
Het gevolg is dat er een toenemende wantrouwen ontstaat. Eén ervan wegens vermoedens over de oorsprong van geldstromen die soms niet aantonbaar zijn, en anderzijds als reactie op het feit dat Zandvoort nu in zekere zin ‘een soort vreemde schuldeiser’ is geworden.
Gebruikerservaring en toegankelijkheid
De eerste resultaten van deze maatregelen zijn redelijk goed. Ook de uitdaging om niet onnodige bedrijven naar het voorstadsgebied te trekken lijkt nu op een steviger spoor gezet te worden.
Het blijft echter nogal moeilijk scherp en aansluitend beleid te ontwikkelen, zoals overigens in vrijwel al deze soortige zaken. Anderzijds is er voor de gemeente en zijn burgers nu duidelijk wat de richting zou moeten worden, een belangrijke stap naar onzekere toekomst.
Risico’s en verantwoordelijke overwegingen
Voor wie hierin wil investeren kan echter niet zonder dat ook nadrukkelijk rekening wordt gehouden met potentiële risicofactoren. Zo blijft de vraag staan wat de mogelijke impact zal zijn van eventuele aanzienlijke veranderingen in bevoorradingslijnen die voortvloeien uit deze herontwikkeling.
In het algemeen is er wel vaker een meer onzekerheidsfactor dan men zou willen, omdat hier te maken is met bestaande woningen die ook niet of maar net worden opgewaardeerd en waar bijvoorbeeld deels al gerealiseerde ontbrekend aanpakken mochten zijn in andere gebieden.
Overige informatie
De overheden sluiten echter af dat er geen meer concrete reikwijdte zal zijn voor het project HZV. Zo is aangegeven dat slechts een beperkte doelgroep, de huidige inwoners en bedrijfsvoorzieningen, kan worden behartigd bij zodra de omschreven economische ontwikkeling gerealiseerd zal zijn.
Door het stellen van verschillende voorwaarden vooral is duidelijk geworden dat men een vormgevingsplan op wil pakken die eerst al maanden vertraagde. Ook hieruit kan worden afgeleid dat de meest zekere schade wellicht ontstaat door overheden om dit beleid niet, maar soms onbedoeld in te voeren.
